على صدرايى خويى
36
كافى پژوهى در عرصه نسخه هاى خطى ( فارسى )
بسم الله الرحمن الرحيم . قد أنهاه مقابلةً و قرائةً و تدقيقاً و تحقيقاً ، الولد الأعزّ الصالح الفالح الألمعى اللوذعى الزكى النحرير الكامل ، خازن حضرة مولانا و سيّدنا الأوصياء و إمام أهل الأرض و السماء ، أسد الله الغالب أمير المؤمنين على بن أبى طالب - صلوات الله عليه - ، مولانا عبد المطّلب - وفّقه الله - فى مجالس عديدة آخرها ، آخر شهر جمادى الثانية ، من سنة ثمان و عشرين و مئة و ألف ، و قد أجزتُ له - كثّر الله أمثاله - أن يروى عنّى عن مشايخى ما قرأه علىَّ و سمعه منّى و غير ذلك من أخبار أصحابنا - رضوان الله عليهم - مراعياً لجانب الاحتياط . و حرّره العبد الضعيف ، الراجى فضل ربّه اللطيف ، أبو الحسن الشريف حامداً مصلّياً . 3 . ترقيمهء نسخههاى الكافى ترقيمهء نسخه ، نوشتههايى است كه در پايان نسخه يا پايان هر يك از بخشهاى كتاب ، بعد از پايان متن مؤلّف ، توسط كاتب يا ديگران نوشته مىشود . در ترقيمهء نسخه ، معمولًا نام كاتب و تاريخ كتابت و در برخى موارد ، مشخصات نسخهاى كه اين نسخه از روى آن تحرير شده ، نوشته مىشود . در حواشى ترقيمهها ، در برخى نسخهها ، نشان انهاء و سَماع و يا اجازهء نقل روايت نيز تحرير شده است . در ترقيمهء نسخههاى موجود از الكافى نيز نام كاتبان كتاب الكافى و تاريخ كتابت نسخهها ذكر شده است . نام كاتبان الكافى از اين بخش نسخهها ، استخراج شده است . 4 . چگونگى تصحيح در نسخههاى خطّى كيفيت نقل صحيح كتابها از جمله الكافى ، از عمده دغدغههاى عالمان در طول اعصار و قرون بوده است . دانشمندان براى حفظ الكافى از تحريف و دستبرد ، به تلاشهاى طاقتفرسايى دست زدهاند . اوّلين اقدام آنها در اين مسير ، آن بود كه به استنساخ و تحرير الكافى اكتفا نكردند ؛ بلكه پس از اتمام كتابت ، نسخه را از اوّل تا آخر ، با اصلى كه كتابت از روى آن انجام شده بود ، مقابله و تصحيح نمودند . نسخههاى الكافى كه امروزه به دست ما رسيده ، مؤيّد اين ادّعاست ؛ چرا كه اكثر اين